Buod

Ang hepatorenal syndrome ay isang uri ng nakamamatay na kondisyon na kung saan ang mga kidney o bato ng mga pasyenteng may malalalang sakit sa atay ay nagkakaroon ng problema. Sa kondisyon na ito, wala nang sapat na dami ng dugo ang natatanggap ng mga bato. Dahil dito, ang pasyente ay maaaring makaranas ng pagkalito, pagkadeliryo, pagduduwal at pagsusuka, pagkalimot, pagtaas ng timbang, paninilaw ng balat at mga mata, pag-unti ng dami ng ihi, pangingitim ng kulay ng ihi, maging ng pamamaga o paglaki ng tiyan.

Kapag nagkaroon ng komplikasyon ang sakit sa atay, lagi rin nitong naaapektuhan ang mga bato at nagreresulta sa hepatorenal syndrome. Ang karaniwang sanhi ng hepatorenal syndrome ay liver cirrhosis o ang pagsusugat ng atay. Subalit, bukod dito, maaari ring maging sanhi ang ibang sakit sa atay na gaya ng acute liver failure at alcoholic hepatitis. Maaari ring magkaroon ng hepatorenal syndrome kung may impeksyon ang abdominal fluid.

Ayon sa mga doktor, ang pinaka-epektibong lunas para sa kondisyon na ito ay liver transplantation. Subalit, kung ang pasyente ay masyadong malala ang kondisyon, maaaring ipagpaliban muna ang liver transplantation at isailalim muna ang pasyente sa hemodialysis. Maaari ring bigyan ng iba’t ibang medikasyon ang pasyente upang umayos-ayos ang pagdaloy ng dugo sa mga bato.

Kasaysayan

Gaya ng nabanggit noong una, ang hepatorenal syndrome ay isang komplikasyon ng mga pasyenteng may malalang sakit sa atay. Ang “hepato” ay nangangahulugang “atay,” samantalang ang “renal” ay tumutukoy sa mga kidney o bato.

Noon pa man, kilala na ang hepatorenal syndrome bilang isang terminal disease o sakit na may napakaunting posibilidad lamang na malunasan. Sa katunayan, ang hepatorenal syndrome ay nabansagan din noon bilang “liver-death syndrome.”

Maraming mga doktor ang nag-aral at nagsaliksik tungkol sa hepatorenal syndrome. Ayon sa pag-aaral nila Freriches at Flint noong 1861, ang mga pasyenteng may sakit sa atay gaya ng advanced cirrhosis at ascites ay mayroong oliguria o pag-unti ng ihi. Pagkatapos ng isang siglo, natuklasan naman nila Hecker at Sherlock na nagkakaroon din ang pasyenteng may cirrhosis ng azotemia o pagtaas ng dami ng nitrogen sa dugo dulot ng hindi epektibong pagsasala ng mga bato.

Bagama’t nagkakaroon ng problema ang mga bato sa mga pasyenteng may sakit sa atay, wala namang natukoy na pagbabago sa hugis at istruktura ng mga bato. Ayon sa pag-aaral nila Kopel, ang mga bato ng mga namayapang pasyente na may hepatorenal syndrome ay gumagana pa naman nang maayos nang trinansplant ang mga ito sa mga pasyenteng may chronic uremia (isang uri ng sakit sa bato).

Sa pagsasagawa ng mga pag-aaral na ito, mas naiintindihan na ang kondisyon na hepatorenal syndrome. Subalit, nananatili pa ring maliit ang posibilidad na gumaling sa sakit na ito.

Mga Uri

Ang hepatorenal syndrome ay may dalawang uri. Ito ay ang mga sumusunod:

  • Type I (Acute). Ang type I hepatorenal syndrome ay ang mabilis na pagkapinsala ng mga bato na maaaring magresulta sa kidney failure o pagpalya ng mga bato. Kapag ang pasyente ay may ganitong uri ng hepatorenal syndrome, makararanas siya ng pagunti ng ihi, pagkalito, pamamanas, at pagtaas ng dami ng nitrogen sa dugo. Itinuturing na mas mapanganib ito sa type II hepatorenal syndrome.
  • Type II. Ang type II hepatorenal syndrome ay ang unti-unting pagkapinsala ng mga bato. Sa kondisyon na ito, naiipon ang tubig sa tiyan na siyang nagiging sanhi ng paglaki nito. Kumpara sa type I, mas mabagal ang progreso ng sakit na ito.

Mga Sanhi

Ayon sa mga doktor, nagkakaroon ng hepatorenal syndrome dahil may nagaganap na paninikip sa mga daluyan ng dugo ng mga bato. Dahil dito, ang mga bato ay hindi nakatatanggap ng sapat na dami ng dugo at nagreresulta sa pagkapinsala ng mga ito. Kabilang sa mga sanhi ng kondisyon na ito ay ang mga sumusunod:

  • Liver cirrhosis. Ang liver cirrhosis ay ang pagsusugat ng atay. Sa paglala ng kondisyon na ito, nagkakaroon ng komplikasyon at naaapektuhan ang mga bato.
  • Acute liver failure. Ang acute liver failure ay ang biglaang pagpalya ng atay. Gaya ng liver cirrhosis, nagdudulot ito ng hepatorenal syndrome.
  • Alcoholic hepatitis. Ang alcoholic hepatitis ay ang pamamaga at pagkakaroon ng impeksyon ng atay dulot ng labis na pag-inom ng alak. Sa paglala nito, nagdudulot din ito ng hepatorenal syndrome.
  • Abdominal fluid infection. Ang abdominal fluid infection ay ang pagkakaroon ng impeksyon sa abdominal fluid na maaaring dulot ng bacteria o labis na pag-inom ng mga diuretic pill.

Mga Sintomas

Image Source: www.medicalnewstoday.com

Sa hepatorenal syndrome, maaaring makaranas ang pasyente ng iba’t ibang sintomas gaya ng mga sumusunod:

  • Pagkalito, deliryo, at pagkalimot. Dahil may pinsala na ang mga bato, ang mga toxin o dumi sa katawan ay hindi nasasala nang maayos. Ang mga toxin na naipon sa katawan ay maaaring makaapekto sa utak at magresulta sa pagkalito, deliryo, at pagkalimot.
  • Pagduduwal at pagsusuka. Ang mga pasyenteng may hepatorenal syndrome ay madalas ding makaranas ng pagduduwal at pagsusuka. Maaaring ito ay dulot din ng mga naipon na toxin sa katawan at ang pag-inom ng napakaraming gamot para sa iniindang sakit sa atay.
  • Pamamaga o paglaki ng tiyan. Ang pamamaga o paglaki ng tiyan ay indikasyon na may sakit sa atay at mga bato ang isang pasyente. Dahil hindi nailalabas ang sobrang tubig sa katawan, naiipon ito sa tiyan at ibang mga bahagi ng katawan.
  • Pagtaas ng timbang. Tumataas din ang timbang ng mga pasyenteng may hepatorenal syndrome dahil naiipon lamang ang tubig sa kanilang katawan at hindi nailalabas.
  • Paninilaw ng balat at mga mata. Ang paninilaw ng balat at mga mata ay tinatawag na Nangyayari ito sapagkat hindi na magawang masala ng mga bato ang biluribin sa katawan. Sa halip na mailabas ang bilirubin, naiipon lamang ito at nagdudulot ng paninilaw.
  • Pag-unti ng dami ng ihi. Nagkakaroon din ang pasyenteng may hepatorenal syndrome ng oliguria o pag-unti ng dami ng ihi. Dahil sa mga impeksyon at paninikip ng mga ugat ng katawan, umuunti ang nagagawang ihi ng mga bato.
  • Pangingitim ng kulay ng ihi. Ang pangingitim ng kulay ng ihi ay indikasyon na may sakit sa atay at mga bato. Kapag nagkaproblema ang mga bato, nagkakaroon ng bile ang ihi na siyang nagiging sanhi ng pangingitim nito.

Mga Salik sa Panganib

Ang mga pasyenteng may malalang sakit sa atay ay maaaring tumaas ang posibilidad na magkaroon ng hepatorenal syndrome ng dahil sa mga sumusunod na salik:

  • Pagkakaroon ng liver cirrhosis, acute renal failure, alcoholic hepatitis, at abdominal fluid infection
  • Pabago-bagong presyon ng dugo
  • Paggamit ng mga diuretic o mga gamot na pampadalas ng ihi
  • Pagdurugo ng tiyan at mga bituka
  • Pagkakaroon ng impeksyon sa mga bato

Pag-Iwas

Image Source: www.freepik.com

Mai-iwasan lamang ang pagkakaroon ng hepatorenal syndrome kung mai-iwasan din ng pasyente ang pagkakaroon ng sakit sa atay. Upang manatiling malusog at masigla ang atay, iminumungkahing gawin ang mga sumusunod na pag-iingat:

  • Kumain ng masusustansyang pagkain at iwasan ang matatabang pagkain.
  • Mag-ehersisyo kahit 30 minuto araw-araw upang umayos ang pagdaloy ng dugo sa katawan at mapanatili ang tamang timbang.
  • Iwasan ang labis na pag-inom ng alak upang hindi mapinsala ang atay.
  • Kung may ginagamot na karamdaman, uminom lamang ng sapat na dosage ng gamot alinsunod na rin sa payo ng doktor.
  • Iwasang magkaroon ng impeksyon sa atay gaya ng

Kapag ang isang pasyente ay na-diagnose na mayroon siyang hepatorenal syndrome, posibleng magkataning na ang kanyang buhay lalo na kung hindi agad maisasagawa ang liver transplantation. Ang pasyenteng may type I hepatorenal syndrome ay posibleng mabuhay lamang hanggang 3 buwan. Samantalang ang pasyenteng may type II hepatorenal syndrome ay maaaring mabuhay lamang hanggang 6 na buwan mula sa araw ng pagkakadiagnose sa sakit na ito. Subalit, kung maisasagawa ang liver transplantation, tataas ng hanggang 65% ang survival rate ng pasyente.

Sanggunian